Systemy monitoringu to system zabezpieczeń coraz częściej wykorzystywany w przypadku różnych nieruchomości. Wyróżnia je szerokie zastosowanie i wysoka skuteczność. Mało kto zastanawia się jednak, jak monitorować, aby nie narazić się na odpowiedzialność. Nagrywanie osób trzecich bez zgody jest w niektórych sytuacjach zabronione. Dowiedz się, jak monitorować zgodnie z przepisami.
Nie ulega wątpliwości, że dane osobowe podlegają ochronie. Wiele osób myśli jednak, że nagranie wideo nie należy do tej kategorii. Nic bardziej mylnego.
Na podstawie art. 4 pkt 1 RODO dane osobowe to informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej, które mogą mieć zarówno formę tradycyjną (słowną), jak i graficzną. Wizerunek człowieka to zespół danych, które obejmują różne jego cechy – w tym m. in. wygląd czy ubiór. Dane osobowe mają pozwolić odróżnić jak najdokładniej i bezpośrednio zidentyfikować daną osobę biorąc pod uwagę zarówno czynniki fizyczne, jak i psychiczne, ekonomiczne czy kulturowe.
Od nagrania wideo należy odróżnić rejestrację dźwięku. Uprawnienie do nagrywania innych osób mają zazwyczaj tylko odpowiednie służby. Rejestracja rozmów dokonana podczas monitorowania może zostać uznana za ponadwymiarową formę przetwarzania danych i z tego powodu niesie ryzyko poniesienia odpowiedzialności – nie tylko cywilnej czy administracyjnej, ale również karnej.
Monitorowanie jest co do zasady dopuszczalne, gdy dokonujemy go w okolicach zajmowanej przez nas nieruchomości w celu zwiększenia poziomu bezpieczeństwa. Niedopuszczalne jest z kolei monitorowanie w innych celach, np. podglądania sąsiadów. Za każdym razem projektując instalację monitoringu, należy więc dokładnie przemyśleć jej rozmieszczenie i zastosowanie.
I tak na przykład monitorować zgodnie z prawem można teren bezpośrednio wokół swojego domu, o ile nie sięga na sąsiednie posesje. Bez problemu będziesz monitorować więc takie miejsca jak ogród, podjazd, chodnik czy taras. Dopóki nie naruszasz prawa do prywatności, masz prawo do monitorowania wybranych przestrzeni.
Również w zakładzie pracy masz możliwość prowadzenia monitoringu pracowników. Przepisy prawa określają między innymi zakres, w jakim nagrywanie jest dopuszczalne, prawa osób nagrywanych oraz dostępne formy monitorowania.
Nie ma wątpliwości, że pracodawca może pod pewnymi warunkami monitorować pracowników. Monitoring nie może być jednak narzędziem służącym tylko nadzorowaniu pracy pracowników (np. osiągania przez nich założonych celów) ani tym bardziej prowadzącym do ich dyskryminacji. Dokładne przesłanki określają przepisy.
Kodeks pracy stanowi, że rejestrowanie obrazu jest możliwe tylko w ściśle określonych przypadkach tzn., gdy jest to niezbędne do:
Okoliczności te trzeba umieć wykazać. Dodatkowo istnieją pomieszczenia, w których monitoring jest z góry zakazany. Mowa tu m.in. o szatniach, łazienkach, palarniach, stołówkach oraz pomieszczeniach zakładowej organizacji związkowej.
Różne są też zasady dla podmiotów prywatnych oraz publicznych. W przypadku tych pierwszych montaż monitoringu – obok przepisów prawa pracy – umożliwia artykuł 6 ustęp 1 litera f ogólnego rozporządzenia o ochronie danych, tj. prawnie uzasadniony interes administratora. Przesłanka ta nie znajdzie z kolei zastosowania w stosunku do podmiotów publicznych.
Co do nich właściwa będzie litera c oraz e wspomnianego artykułu. Na tej podstawie podmioty publiczne mają możliwość zainstalowania monitoringu, gdy taki obowiązek przewiduje przepis prawa bądź, gdy przetwarzanie danych jest niezbędne do wykonania zadania leżącego w interesie publicznym bądź w ramach sprawowania władzy publicznej.
Jeśli chodzi o nagrywanie przez właściciela domu, zakazany jest monitoring, który sięga na nieruchomość będącą własnością sąsiadów. O ile nie ustalisz tego z nimi, nie powinieneś nagrywać ich terenu. Zakaz jest bezwzględny. Nawet jeśli akurat nie dojdzie do nagrania sąsiadów, a kamery nie są skierowane bezpośrednio na ich okna, w ten sposób nie da się wykazać, że monitorowanie odbywa się ze względu na poczucie zagrożenia.
Musisz więc ograniczyć ustawienie monitoringu w zakresie swojej posesji. Możliwe jest również nagrywanie okolic ogólnodostępnych domu, np. terenu bezpośrednio przed płotem. W tym przypadku również monitorowanie musi być uzasadnione celami bezpieczeństwa. Przepisy prawa, w tym RODO, nakładają jednak w tym zakresie również dodatkowe obowiązki.
Jeśli monitorujesz okolice domu, musisz odpowiednio poinformować o tym otoczenie. Co ciekawe, zamieszczenie prostej tabliczki „obiekt monitorowany” może nie wystarczyć. Powinieneś również wskazać, kto jest podmiotem monitorującym i administruje danymi osób nagrywanych. Wizerunek jest bowiem traktowany jak dane osobowe i podlega ochronie. Ten, kto nagrywa otoczenie domu, musi odpowiednio chronić prawa osób nagranych.
Co to oznacza dla osoby monitorującej okolice domu? Jeśli dojdzie do przestępstwa, nagranie z kamer powinieneś bezpośrednio przekazać policji. Nie możesz udostępnić wizerunku potencjalnego sprawcy szerszemu gronu, na przykład za pośrednictwem mediów społecznościowych. Nie dość, że możesz w ten sposób bezpodstawnie kogoś oskarżyć, to dodatkowo nawet jeśli uwieczniłeś sprawcę, nie masz prawa wykorzystywać jego wizerunku. Monitoring to świetne rozwiązanie, które może zapewnić bezpieczeństwo, jednak należy korzystać z niego z głową i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
